O aniversario de Antonio Fernández Morales. Creación libre

MEDULAS - 1.cdr

O aniversario de Antonio Fernández Morales. Creación libre

Hoxe 17 de setembro é o aniversario de Antonio Fernández Morales. O escritor residiu desde unha idade moi temperá en Cacabelos, no Bierzo, e foi na vila onde aprendeu a lingua dos veciños e veciñas, a lingua galega. Foron moitos os lugares nos que viviu, mais nunca esqueceu a súa terra berciana.

A súa obra poética Ensaios poéticos en dialecto berciano, 1861, achegou á historia da literatura galega o carácter da comarca berciana, administrativamente leonesa, mais estreitamente vinculada con Galicia, coa que comparte historia, costumes, lingua e tradición.

A través da creación libre e co obxectivo de divulgar a súa obra literaria, convidamos a crear un poema, haiku, pintura, fotografía, deseño gráfico, canción,…, a partir dun verso, dous versos ou unha estrofa, dos seguintes poemas seleccionados do autor: O fiandón da aldea, A Ponferrada, Vilafranca y a vendima, Os magostos, O Entroido, Na volta da sega e As rogativas a San Crispín.

Por orde de aparición, participaron na actividade:

Siro López, Noelia Estévez Rionegro, Xurxo Lobato, Carlos López González, Carmem Penim, Mercedes Queixas Zas, Marco Paone, Jose Luis Almajano Esteras, Rosa Enríquez, Víctor Miguel Villar López, Raúl Gómez Pato, Suso Díaz, Diego Jiménez Merayo, Romina Bal, Igor Lugris e Manuel González Prieto.

Un total de 16 achegas espalladas a través do blog do grupo e redes sociais.

Velaquí os traballos recollidos e GRAZAS POLA VOSA PARTICIPACIÓN.

FERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdr FERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdr

FERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdr

FERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdr

O alalá cantado

FERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdr

FERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdrFERNÁNDEZ E MORALES PAX WEB.cdr

Publicado en Sin categoría | Deixar un comentario

Sobre o libro As Mulleres do Monte. Xabier Lago Mestre. Colectivo cultural Fala Ceibe do Bierzo

MEDULAS - 1.cdr

HISTOR FRANC LIBRO MULLERESO bo amigo Paco Velasco pasounos un libro moi especial. Trátase da obra As mulleres do monte. Lembranzas e pantanmas dun neno da posguerra, do escritor José Antonio Gurriarán, editado por Galaxia. O seu autor recompila distintos testemuños, documentos e fotos relacionados coa persecución dos maquis das bisbarras viciñas de Valdeorras e O Bierzo. Como indica o título, hai un protagonismo especial para as mulleres, tan esquecidas pola historia oficial. Eiquí centrarémonos en referencias ao Bierzo pola nosa identificación territorial.

A FEDERACIÓN DE GUERRILLAS GALEGO-BERCIANA

HISTOR FRANC MAQUI

Non falta a referencia ás chamada Federación de Guerrillas de Galicia e León, aínda que sexa O Bierzo quen debería ter ese protagonismo territorial. Federación que se creou o 17 de xullo de 1941 na localidade berciana de Ferradillo, na serra dos montes Aquilanos. O comité dirixente estaba formado polo Gafas, o Marcelino Fernández Villanueva, amais do Mario Morán e o Parra. Todos os compoñentes da Federación loitaron pola defensa da República e mailos seus valores coletivos, e serviu para unir aos loitadores contra o fascismo no noroeste peninsular.

Non podemos pasar por alto as verbas do autor cando describe o ambiente represivo. “As ringleiras de presos que chegaban das aldeas e da colonia penitenciaría das minas de Casaio ou para declarar no cuartel, acompañadas polo trepar uniforme das botas dos militares e dos gardas civís; os berros de dor e rabia que saían dos barrotes da prisión que había no barrio de San Roque, cando actuaba un carcereiro con fama de violento” (paxina 62 e 63).

NA ESTACIÓN FERROVIARIA DO BARCO DE VALDEORRAS

HISTORIA REPUBLICA9

Outro tanto acontecía coa miseria xeneralizada. “As colas de pobres esfarrapados que se formaban os sábados, o día en que a mendicidade estaba permitida, con escudelas e latas nas súas mans que golpeaban cunha culler para pedir un caldo quente ou una “perra chica”. A estación do Barco tamén amosaba un ambientes moi específico: “O paso dos trens de mercadorías que deixaban atrás un grupo de mulleres ennegrecidas que ían “facer carbonilla”, que consistía en recoller o “cisco” que despedía a locomotora e que aproveitaban ou vendían para as cociñas de chapa”. Como fillo e neto de ferroviario que eu son, non deixo de sentir algo especial con esta descrición. “Recordo que, un día, a parella da Garda Civil escoltaba, preto da estación, a unha muller á que acusaban de estar de acordo co maquinista dun tren de mercadorías, que, cando o convoi minoraba a velocidade á entrada da vila, lanzáballe “brinquetas” de carbón (…), eran daquela tesouros que só estaban ao alcance dos enchufados ou dos que ousaban empolicarse nas máquinas para roubalas, co risco de ser detidos e, algunha vez, das súas propias vidas” (páx. 63).

A REPRESIÓN NO CUARTEL DE PONFERRADA

A forza narrativa chega coa leitura dos castigos. “Non podía erguer os brazos, nin moverme da malleira que me deron. Despois fomos condenadas e leváronnos ao Cuartel da Garda Civil de Ponferrada, onde estivemos bastante tempo. Aquilo era unha vergoña …” (pas. 89). Á pregunta sobre o tenente Cartón, a resposta indica que “os detidos levábanos ao cuartel, deixábanos a todos con moita xente nun corredor sinistro, aliñábanos e comezaba a dar paus coa culata do fusil, coas vasoiras, con ferramentas, co que tivese á man. A xente sangraba e tiñan que poñer panos por todo o corpo para taponar as hemorraxias. Que recordo máis arrepiante!. O cuartel de Ponferrada era un horror, nunca vin outro igual (…)” (páx. 89).

HISTOR FRANC PONFE MATRI

Outra referencia a Ponferrada, “chegou un camión para levarnos a Ponferrada. Eramos nós e sete ou oito detidos máis. Fixeran unha redada por correlixionarios e por outras aldeas de Valdeorras. Metéronnos tres días nun corredor da comisaría de Ponferrada, que era coma unha cova, sen roupa, sen comer. Saía merda dos retretes para fóra, ese Cartón parecía un porco (…)” (pax. 118).

Non podemos pasar por alto outro feito arrepiante protagonizado polo xefe da Garda Civil en Ponferrada, o capitán Losada. Resulta que nunha visita súa á estación de Páramo do Sil saudou aos alí presentes co puño en alto. Por suposto, en resposta, respondéronlle co mesmo xesto esquerdista os da estación. Pois ben, os fascistas matáronos a todos (páx. 175). Dende logo, non había límites para a represión.

A ESTRADA DA MORTE ENTRE PONFERRADA E O BARCO

HISTOR band 1936

Sobre os fusilamentos no quilómetro 37 da estrada entre Ponferrada e O Barco de Valdeorras, unha testemuña resposta que “mira que había mortos alí cando fun a Casaio” (pax. 127).outra declaración refírese “A Devesa, no quilómetro 37 da antiga estrada xeral que une Ponferrada co Barco, era un dos espazos preferidos para os fusilamentos na área, e foron moitos os que alí caeron” (páx 233).

O CERCO DE COLUMBRIANOS

HISTOR 1939 FALANGE (1)Durante a festa do Corpus de 1945 houbo unha grande represión en Columbrianos. “Foi unha auténtica operación militar a grande escala, na que membros da Garda Civil de Ponferrada, Astorga, Torre y Bembibre, auxiliados por unha compañía do Exército, cercaron a localidade e asaltaron a tiros a casa de Catalina Martínez Núñez, onde se ocultaban tres guerrilleiros da Federación (…)” (páx. 167-168). A represión eiquí foi brutal segundo as testemuñas, “algúns antigos membros do maquis e veciños de Columbrianos, convencidos de que o obxectivo dos asaltantes era matar os cinco, e non capturalos” (páx. 169).

Triste resulta a entrevista coa chamada Miss Ponferrada, Francisca Nieto, na residencia de Flores del Sil de Ponferrada. Cando fala da súa detención, todos nos emocionamos, “téñoo gravado a lume. Cortáronme a melena e dous gardas civís leváronme polo medio da rúa coma se fose unha delincuente. Un dos dous retirábase, coma se estivese avergoñado. Díxenlles en alto “vostedes lévanme, que vexa a xente que a Garda Civil, que está para perseguir os criminais, detén a unha muller honrada e traballadora” (páx. 175). Ela fala do cuartel que estaba en A Pobra de Ponferrada, do “caixón” ou calabozo xunta ao Concello, dos falanxistas chamados “cabaleiros da norte” que se xuntaban no bar Turco, “de Galicia viñan falanxistas coa camisa azul a Ponferrada e os de aquí ían a facer as mesmas barbaridades a Galicia” (páx. 176).

Lemos no libro un reclamante título, “ao meu marido voárono con dinamita”. Fálase de que “a Elías puxéronlle un cartucho de dinamita na boca, prendéronlle lume e voáronlle a cabeza. Fixeron crer a todos que o que estaba con Girón era Cañueto e non el. Tivéronnos expostos quince días para que os vise a xente, coma se fose un espectáculo de feira “ (páx. 191). O traidor Cañueto participou na norte o guerrilleiro berciano Girón, e recibiu corenta mil pesetas dos represores pola operación delatora e marchou para Andalucía. Pero, a pesar da súa fuxida, os guerrilleiros deron con el, “vírono un día por unha rúa deserta e seguírono nun camión que saltou á beirarrúa e que o esmagou coma unha cascuda (…)” (páx. 191).

REPRESIÓN NA LOCALIDADE REPUBLICANA DE SOBRADO

HISTOR 1939 FALANGE (1)

Os veciños de Sobrado do Bierzo votaron maioritariamente pola República. A isto axudou moito o casamento do presidente da Deputación de León, Ramiro Armesto, cunha moradora. O Armesto foi finalmente fusilado polos fascistas. A represión desta localidade republicana foi inevitábel, “viñeron pola noite os falanxistas de Portela, da Rúa e doutros lugares, con abundante forza, e queimaron as casas e o que atoparon ao seu paso (…)”. No libro lemos as duras verbas, “alí asasináronos e enterraron o meu tío en vida. Aquel día liquidaron a sete ou oito homes, entre eles un chamado Carril, ao que queimaron nun “palleiro” (…)” (páx. 213).

A represión das forzas represoras non ten fin. “Tivérona dous meses no cuartel da Rúa e, posteriormente, levárona a Ponferrada. Apareceu morta preto desta cidade, en Montearenas, o 3 de maio de 1947, Atopouse o seu cadáver no lugar de Penas Brancas, serra da Corbaceira, cando a Garda Civil mostraba a súa foto nos escaparates da capital do Bierzo para facer crer que a buscaban e camuflar así a súa responsabilidade no crime. A autopsia desvelou que estaba embarazada de cinco meses, o que evidencia que foi violada pola propia Garda Civil. O seu noivo, o Lebre, morreu xunta con outros dous guerrilleiros na aldea de Vilasinde, o 17 de marzo de 1949” (páx. 226).

O GRAN PODER DAS FORZAS REPRESORAS

historia bandeira francSalientamos a grande concentración de forzas represoras para rematar coa guerrilla antifascista. A lexión tivo unha división pola zona con destacamentos en Viloira, Rubiá, Ponte Domingo Flórez, A Cabreira, Casaio … (páx. 397). A Garda Civil tiña centros de detención en Ponferrada, O Barco, A Rúa, Toural dos Vaos, Vilafranca, Bembibre, Torre, etc. Tropas tamén había en Quintanilla e A Braña, na Cabreira (páx. 193). Colonias de traballo mineiro forzoso houbo en Fabeiro (antracita) e Casaio (volframio).

Non hai espazo para máis. Quedan moitos dados que comentar que esixen a leitura pausada dos interesados neste libro. Por exemplo a descoñecida fuxida dos maquis para Portugal, o atraco do banco Pastor no Barco de Valdeorras, a cidade da Selva de Casaio, e outras máis historias das mulleres que merecen todo o protagonismo das grandes esquecidas, das súas aldraxes e valentías.

O Bierzo, setembro de 2016

Publicado en Sin categoría | Deixar un comentario

Outra vez por Portugal, na cidade da Figueira da Foz. Xabier Lago Mestre. Colectivo cultural Fala Ceibe do Bierzo

MEDULAS - 1.cdr

FIGUEIRA mercado polvoDe novo entramos en Portugal pola fronteira de Vilar Formoso, xunta a salmantina Ciudad Rodrigo. Subimos pola autoestrada cara a Guarda e bordear a serra da Estrela. Na localidade de Celorico da Beira vemos o val do río Mondego. Máis adiante está Mangualde, onde tomamos o xiro para o sul e deixamos esta autoestrada para o oeste en dirección para Viseu.

 

FIGUEIRA forte

Xa na nova estrada o camín é pior, estreito entre arboredas abundantes, onde vemos algún resto dos lumes forestais deste agosto. Pasamos pola vila de Nelas, zona viñateira. Uns quilómetros adiante recuperamos a nova autoestrada que nos leva até Sta. Comba Dao. Eiquí é zona de encoros, as barragem de Aquieira e da Raiva, no dito río Mondego. Segue a suba para a serra do Buçaco que provoca meandros no cauce fluvial. Pasamos cerca de Coimbra, a cidade histórica e universitaria de Portugal, pero non hai tempo para a súa visita. Despois de 52 quilómetros de Coimbra chegamos a Figueira da Foz, deixamos atrás un total de 338 quilómetros até a cidade de Salamanca.

 

A CHEGADA Á MARIÑEIRA FIGUEIRA DA FOZ

FIGUEIRA escultuO noso autocarro déixanos na avenida 25 de abril, xunta a praia principal da cidade. Abráianos a cantidade do areal, hai moita distancia dende o paseo marítimo até o mar. Vemos unas fotos antigas, en branco e negro, onde xorde unha pequena praia, pero hoxe este areal medrou moito, quizais polo efeito artificial dalgún rompeondas sobre as mareas. O primeiro é procurar o posto de turismo onde atopar o correspondente plano da cidade.

 

 

FIGUEIRA mercado interEntre o mar e a desembocadura do río Mondego temos o forte de Sta. Catarina que vixiaba a entrada na ría. No letreiro lemos avenida de España, atrás quedaron as liortas entre España e Portugal. Seguimos pola avenida foz do Mondego para gozar da arquitectura civil. O mercado municipal de ferro recíbenos cun divertido polvo xigante na esquina da fachada. Entramos no mercado e hai de todo, froitas, peixes, teas, carnes, etc. Este edificio está moi ben restaurado e paga a pena a súa visita turística.

 

FIGUEIRA bn paseo maritNo xardín municipal atopamos a escultura de Manuel Fernandes Thomas, nado en 1771, onde podemos ler “a quen choramos nós, quen lamentan os portugueses, un cidadao extremado, un homem único, un benemérito da patria, un libertador d´um povo escravo”. Nesta praza están os xulgados, hai que deterse no mural deste edificio moderno. Este espazo público está cheo dunha feira de antigüidades, libros, discos, vaixelas, roupa, artesanía, etc. Máis adiante, pola avda. Foz do Mondego, atopamos a Cámara municipal e maila assembleia figueirense.

 

FIGUEIRA mural carabelas

Damos a volta para subir polo rueiro, e atopamos o pelourinho da Figueira da Foz. Esta picota xurisdicional é do 1782, en  forma de columna salomónica  e cos escudos nacionais en pedra caliza. Na ascensión chegamos á igrexa branca de S. Juliao, o templo máis antigo da cidade, pero quedan poucos restos desa antiguidade trala reconstrución do século XVIII. O pulmón verde de Figueira chámase parque das Abadía, que se estende de norte ao sul. Hai numerosas esculturas no seu céspede e murais que merecen unha foto para o recordo. Eiquí facemos tempo para o descanso despois de tanta andaina.

 

PARA A LOCALIDADE DE BUARCOS AO NORTE

FIGUEIRA buarcos pelourinhAtravesamos o rueiro para chegar de novo ao ponto de partida, no paseo marítimo. Sobresaen os hoteis, tendas variadas e mailos restaurantes. Seguimos a avenida do Brasil, que bordea o areal sen fin. A nosa intención e ir para a localidade veciña de Buarcos. Na súa entrada recíbenos unha gran escultura ao Pescador. Perto o mercado e o teatro Caras Dereitas coa esfera amilar, símbolo de Portugal conquistador do mundo Xa no bairro dos pescadores, unha sinxela escultura dedicada á muller mariñeira. Procuramos polo seu rueiro os pelourinhos. Na rúa do Castelo, o primeiro, o chamado de Redondos, de 5 metros de altura, de 1561. Perto a torre de Redondos, resto do antigo Castelo derrubado en 1854. Imos para abaixo e encontramos o pelourinho de Buarcos, contén o escudo da localidade, cun barco sobre ondas. Hai dous pelourinhos tan xuntiños porque corresponden aos pobos de Redondos e Buarcos, agora fusionados administrativamente.

 

FIGUEIRA buarco peixador

Avanzamos pola rúa do Infante don Pedro, con restos de murallas defensivas. A catro quilómetros domina a serra da Boa Imagem, parque forestal sen igual polos seus miradoiros da costa. A volta para Figueira da Foz facémola polas praias, tratando de evitar as ondas que pretenden comer o areal e mollarnos. O sol pega forte, semella máis dos 25 graos. Estas praias tan amplas permiten unha lóxica distribución dos cidadaos. Hai espazo para todos e todas. As gaivotas andas á procura de alimento abandonado. Os bañistas non entran moi decididos nas augas frías do Atlántico e quizais por temor ás fortes ondas. Por certo, Figueira ten zona das maiores dereituras, é dicir, ondas moi longas.

 

A GOZAR DA PRAIA E DO PASEO MARÍTIMO

XABI FIGUEIRA FAROLTemos xa diante de nós a peculiar torre do Reloxo de Figueira da Foz. Obra moderna do 1946, construción moi cuestionada no seu momento. Hoxe parece integrarse mellor ante tanto edificio moderno, caso da liña de hoteis. No areal de Figueira mercamos o Jornal de Noticias de Oporto. Ollamos un artigo do escritor Alexandre Parafita, o cal escribe sobre o ensino de portugués nos colexios públicos de Franza. O autor abráiase do acontecido nunha romaría de aldeia cos emigrantes retornados no verao: “Ja mal sabia em que país estava. As voces e diálogos que imperavam, contrariando o próprio espírito etnográfico da festa, eran já uma amálgama densa de loquacidades francófonas. Sao portugueses. Amam a patria, bem o sabemos. Mas ver famílias portuguesas (e no seu próprio país!) eximindo-se do uso da língua materna é um paradoxo. Como podem reivindicar dos estados (o nosso e o anfitriao) o ensino do portugués para os filhos, se no seio da familia nao usam a lingua que exigem ser ensinada nas escolas?” (JN. 21 de agosto de 2016). Esta leitura lémbranos a luta que temos no Bierzo co ensino do galego e maila continuidade cultural interxeracional polos bercianos.

Retomamos a andaina. Paga a pena percorrer o rompeondas ata un dos pequenos faros para gozar a vista das cercanas prais, da localidade de Buarcos ao lonxe, ou da ría do Mondego. A brisa mariña neste recuncho relaxa a calor das praias. Ao inicio do rompeondas temos un gran cubo con altos murais, un deles representa a mariña portuguesa. Se hai tempo, recomendábel pasear pola beira do río Mondego, cheo de barcos nos case comercial e do trapiche. Na rotunda de Nelson Mandela hai unha escultura de ferro que impresiona pola que agarra os barrotes da ventá no cárcere. Outra foto máis. No miradoiro da avenida 25 de abril gozamos do atardecer mentres agardamos a chegada do autocarro que nos levará de novo para Castela.

O Bierzo, agosto de 2016

 

Publicado en Sin categoría | Deixar un comentario

Nova viaxe a Portugal desde Salamanca. Xabier Lago Mestre

MEDULAS - 1.cdrxabi aveiro casas

Chegou o día da viaxe para Portugal. Un grupo de salmantinos saímos para Portugal, na procura das praias viciñas. Imos para Aveiro, a coñecida coma a Venecia portuguesa, polas súas canles urbanas. Hai tempo que nos contaron abraios sen igual desta cidade e agora toca xa velos e sentilos. De mañanciña tomamos o bus para a frontera. Con velocidade atravesa a chaira castelá, con campos devastados pola sega de xuño. Primeira parada en Ciudad Rodrigo, para recoller novos pasaxeiros. Quedamos sorprendidos de novo polas súas murallas feitas para a defesa contra os portugueses. Tempo histórico tardamos españois e lusos en facer as paces e rematar cos prexuízos mutuos.

A raia está en Vilar Formoso, de sona polo seu mercado do primeiro sábado de mes, aínda que os prezos xa non son o que foron. Pouco despois a paisaxe troca a mellor pola súa variedade vexetal. En nada xa estamos en Guarda, pero non hai tempo para a visita turística. E comezamos a suba para as montañas da serra da Estrela. Atrás deixamos Celorica da Beira, na ribeira do río Mondego, o cal vai para os suloeste ata bañar a cidade de Coimbra. Despois de Magualde xorde Viseu, sen parada para nós pois temso présa. A poucos quilómetros de Albergaría a Vella temos xa o noso obxetivo, Aveiro. En total, temos percorridos 200 quilómetros polas estradas de Portugal e outros 100 polas españolas.

AVEIRO FABRICERAM

 

A cidade de Aveiro recíbemos coas súas canles navegaveis. As súas barcas, os moliceiros, van ateigados de turistas europeos, tras pagar 8 euros por cabeza. A canle central está na rúa Joao Mendonça. Para estar ben informado busca o posto de turismo neste lugar cheo de casas burguesas de fermosa decoración. Podes visitar a praça Peixe, onde ben podes xantar nos seus restaurantes.  E logo continuar polas praças da República e Marqués de Pombal, éstas dúas ao sul. A seguir caminata para o leste pola beira da canl Cojo até chegar ao seu final, en lago da Fonte nova. Neste lugar podes contemplar a restauración dunha fábrica de cerámica, agora aproveitada pola Cámara municipal de Aveiro, abraia a súa alta chemineas. Para quen teña tempo abondo, pode visitar o museo de Aveiro, sito nun mosteiro de Xesús, fundado no século XV. Outro tanto para o teatro Aveirense, fundado en 1881, de fachada modernista para os praceres da burguesía local.

 

NA PROCURA DAS PRAIAS DE AVEIRO I

Os viaxeiros xa piden praias. Dende Aveiro hai un servizo de autocarros para a Praia da Barra, a máis cercana, cun custo de 3.75 euros o billete de ida e volta.

aveiro praia

Esta praia da Barra está só a 9 quilómetros, máis lonxanas as de Jacinto e Costa Nova, ao norte e sul respetivamente. A nosa parada está xunta o farol da Barra. Un impoñente edificio de 62 metros de altura, construído en 1893, e visitavel por moitos turistas hoxe por mor das vistas xerais. Por certo, segundo a publicidade turística, un dos farois máis altos do mundo.

 

Paga a pena respousar nas areas suaves despois de tanto turismo por Aveiro. A auga fría como en toda a costa Atlántica. O ventiño mariñeiro resulta grato ante a calor dos 25 graos. Pero hai compañeiros que non queren este vento, como se pedisen a calor sufocante do Mediterráneo.  Hai tempo abondo para pasear polo rompeondas ata un faro pequerrecho. Unha longa pasarela de madeira percorre a polas dunas toda esta praia. Os nosos ollos desfrutas das vistas, dos barcos lonxanos, das agresivas gaivota… todo resulta moi grato. Máis ao sul están os palheiros da Costa Nova. Son casas decoradas con pinturas de cores vistosos, en liñas verticais, azul, branco, colorado, etc. Non hai turista que non marche sen un agasallo con estes motivos arquitetónico.

AVEIRO COSTANOVA

Ao sul tamén temos a localidade de Ilhavo. Salientabeis son as súas casas burguesas, nas rúas Vasco de Gama, cimo da vila e Frederico Cerveira. Casas de primeiros do século XX con decoradas fachadas e janelas. No bairro de pescadores xorden os traballadores do bacallau. Aproveitade para un bo xantar deste peixe. Por certo, Ilhavo ten un museo marítimo que rende homenaxe aos traballadores da ría de Aveiro, Terra Nova ou Gronelandia. Este edificio contemporáneo tivo un importante premio internacional de arquitetura.

xabi aveiro faroprai

Antes de voltar para Castela, aínda temos tempo para voltar ás praias e tomar un chisco máis de sol atlático. Dende logo que paga a pena darse esta paliza de viaxe dun día para desfrutar destas vilas mariñeiras, dos seus areais, das súas amáveis xentes portuguesas que saben tratrar tan ben aos cansos forasteiros, sexan de onde for. Queda moita viaxe de volta mais temos unha promesa feita, que voltaremos para estas costas portuguesas de novo.

 

  O Bierzo, agosto de 2016

Publicado en Sin categoría | Deixar un comentario

O Bierzo no Día da Patria Galega 2016. Xabier Lago Mestre

MEDULAS - 1.cdr

xabi santi manifasUn ano máis varios bercianos partimos da nosa rexión estremeira para Galiza. Resulta xa un ritual galegueiro acudir a Santiago, o 25 de xullo, Día da Patria. Co bo tempo por diante subimos para o porto do Cebreiro pola autoestrada. Xa en Pedrafita facemos parada para mercan queixo e unha fogaza de mestura, trigo e centeo, para dar boa conta deles no xantar na carballeira da capital de Galiza. Baixando o porto comezan as néboas facendo un mar branco por diante, máis aló nubes no horizonte. Velaí o debate viaxeiro sobre o tempo que haberá, máis diante, en Santiago. Para o que vén dende Castela resulta abraiante a paisaxe dende o auto, soutos, praderíos, casares, xesteiras, serras, outeiros, etc, esta variedade cromática enche os nosos ollos.

Dende a autoestrada no Noroeste collemos o desvío un chisco máis aló de Guitiriz, cara ao suloeste para Santiago. Esta nova estrada está ben tratada, aínda que posúe tramos de curvas con descensos que poden ser perigosos coas chuvieiras invernais. Atravesamos o país dos mil ríos, neste caso o Tambre e mailo Mera. Máis para diante chegamos ao aeroporto da Lavacolla, nas portas xa de Santiago. Non hai moito tráfego nas rúas quizais porque aínda é axiña.

A CIDADE DE SANTIAGO ATEIGADA

santi cabezO primeiro é procurar un aparcadoiro de bande nunha cidade que vai recibir moita xentes de fóra. A seguir para o parque de Rosalía de Castro de onde parte a manifa principal.

Eiqui hai un mercado de postos que venden produtos políticos, bandeiras, pulseiras, libros, xornais, camisolas, etc. Presiden este lugar dous cabezudos ou cabezois que representan aos Reis Católicos, Isabel e Fernando, que na memoria colectiva foron os protagonistas da doma e castración do reino da Galiza. Non podemos partir desta arboreda sen tirar fotos das dúas Marías.

Trátase dun escultura moi popular que representa a dúas irmás moi coñecidas polos seus paseos acotío por este parque.

A manifa vai polas principais rúas da zona vella de Santiago. Todo se enche de músicas de gaitas ou proclamas nacionalistas. Neste paseo atopamos a moitos compañeiros, de diversas bisbarras da Galiza, que só vemos neste especial día. Dende logo que toda a xente sente un grato abraio ante a presenza de bercianos baixo as nosas bandeira cruceiras.

Toda a multitude se concentra na praza da Quintana dos Mortos, na parte traseira da catedral, mentres que os actos oficiais da Xunta de Galiza se celebraron na praza do Obradoiro. Vai calor pero o ventiño axuda a levar os tempos de espera e os discursos reivindicativos. Unha mágoa que non se conseguise a unidade política das distintas correntes galegueiras.

CARA AO XANTAR NA CARBALLEIRA

sant manifA festa continúa agora na carballeira no campus universitario. Alí está todo preparado para recibir a tódolos asistentes. Hai centos de mesas e bancas para os comilois, baixo grandes carpas. Diversas casetas preparan distintos alimentos, pulpeiras, bebidas, carnes asadas, etc. Non fai falta traer a comida pois podes atopar de todo para o paladar máis esixente. Despois do xantar podes botar unha seta baixo a sombra dun carballo. Outros aproveitan para ir ao festigal. Varias decenas de casetas ofrecen libros, camisolas con todo tipo de reivindicaciois, bandeiras, propaganda de diversos colectivos e partidos, sombreiros, artesanía local, etc. Se levas cartos abondos seguro que atopas o que procuras.

Mais o mellor de todo é falar cos amigos cunha cervexa fresquiña na barra dunha caseta. Cantas conversas saen dos beixos dun bo bebedor, así deixamos lonxe o formalismo laboral acotío. Resulta doado elaborar novas estratexias vindicativas neste ambiente amigavel e festivaleiro. Os bercianos imos aló con intención tamén de facer novas colaboraciois de interese para a nosa rexión e maila cultura galega asoballada polas instituciois.

Por iso falamos da posibilidade de cooperar entre os galegofalantes estremeiros, a saber, das terras de Navia, O Bierzo e As Portelas. A nova visibilidade dos tres sería a través da internet, creando un espazo informativo común. Polo que toca ao Bierzo xa preparamos outra estratexia reivindicativa. Cando se reforme o Estatuto de Autonomía de Castela e León, e o texto político aprobado en Valladolid viaxe ás Cortes Xerais para o seu debate. No Congreso estará o grupo das Mareas e promete colaborar connosco, presentando así unha emenda referida ao recoñecemento da cooficalidade do galego na rexión do Bierzo.

O Bierzo, xullo de 2016.

Publicado en Sin categoría | 1 comentario

Os catro ventos. Poema de Manuel González Prieto

MEDULAS - 1.cdr

Os catro ventos. Manuel González Prieto

Os catro ventos. Poema de Manuel González Prieto

Os maimiños prenden estrelas no ceo
os cordiais amarran da terra
pel e tacto un chisco nerviosas
o espírito presente
o futuro anda a brincar coa mente
e o corpo só fala do pasado
deusa nai fuches terra agora es teito

Consumouse a profecía do vello entrego
o triángulo (in) feliz imperfecto

Brazos en forma de xerra termarán co peso dos choros do vello lareiro
voarán as pedras e cando venzan as forzas serás fume e chorarás
pasarás moito medo

Entón Gaia rirá a cachón

O poema completo

Publicado en Sin categoría | Deixar un comentario

Poema. Igor Lugris

MEDULAS - 1.cdr

Poema. Igor Lugris

Poema. Igor LugrisVivemos
suficientemente
perto da distância
como para esquecermos que
fazemos parte
de nós

“Cual tesoro q’a codicia
de dous avaros escolta
con xusticia, ou sin xusticia,
tira por ela Galicia,
mais Castilla non a solta …”

Onde se esfumam as certezas
e se confundem os significados

Publicado en Sin categoría | Deixar un comentario